İklim Değişikliğinin Kıyı ve Sualtı Boyunca Arkeolojik Alanlara Etkisi

Türkiye, dünyanın en eski uygarlıklarının bazılarına ev sahipliği yapan coğrafi bir alanda bulunmaktadır. Türkiye, UNESCO Dünya Miras Listesi’nde [1] 16 özellik ve 60 aday alana sahiptir. İklim değişikliğinin arkeolojik alanlarda olumsuz etkileri olması beklenmekte ve dünya çapında, arkeologlar için endişe verici bir durum oluşturmuştur. Kültürel mirasın refahı için belirli etkiler bilinmemekle birlikte, uyum tedbirlerinin hazırlanması için potansiyel risklerin tanımlanması gerekmektedir. Olası etkileri değerlendirmek için dünyanın farklı bölgelerinde çalışmalar yürütülmektedir [2]. Türkiye, iklim değişikliğinin etkilerine karşı savunmasız kültürel ve arkeolojik alanlardan zengin bir ülkedir. Değerlendirme öncelikle kıyı bölgelerin yanısıra su altındaki alanların belirlenmesine de odaklanacaktır. Tarihsel önem açısından bu yapıların önemini vurgulayan her alan için kısa bir açıklama yapılacaktır.

İklim değişikliğinin etkilerine en çok maruz kalabilecek bazı arkeolojik alanlara örnekler: Kaş’ta Patara; Kekova’daki Simena ve Dolichiste; Kale’de Andriake ve Aperlai; Üçağız’daki Theimussa; Kumluca’da Gagae ve Olympos; Kemer’deki Phaselis; Side (Seleukya, Pamfilya) Athena ve Apollon tapınaklarının kalıntıları; Alanya’daki İotape; ve Selinus Gazipaşa’da. Alanya, Kekova ve antik Likya Uygarlığı kentleri, Dünya Mirası Alanlarına aday gösterilmesi için geçici listeye gönderilmiştir.

Çalışma başlangıçta arkeolojik alanlar için risk alanları belirleyecek ve bu alanları CBS teknolojisini kullanarak haritalandırılacaktır.


[1] The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) World Heritage Sites are places of importance to cultural or natural heritage as described in the UNESCO World Heritage Convention.

[2] As an example, in a study published November 29 in the journal PLOS ONE, a group of researchers from across the country predicted that rising sea levels will submerge more than 13,000 archaeological sites in the southeastern United States by 2100. The team reached this conclusion by analyzing data from the Digital Index of North American Archaeology, a massive database that aggregates human settlement records in North America